Anne Baba Aile

Çocuğunuzun Empati Kuran Bir Birey Olmasını İstiyorsanız…

Duygusal zekâ kavramı ilk kez gündeme geldiğinde birçok kişinin ilgisini çekmişti. Ancak günümüzde bu konunun çok daha ayrıntılı ele alınması gerektiği görülmektedir.

Sadece EQ (emotional quotient) seviyesi kişiyi tam olarak yansıtmamaktadır. Vicdanın sürekli değişebilir olması, beyindeki duygu sistemlerinin yaşantılarla şekillenmesi bu konu üzerinde biraz daha düşünmeyi gerektirmektedir. Her insanın karşısındakinden biraz daha fazla anlayış beklediği günümüzde çocukların duygusal sistemlerinin farkına varmak önemli bir konudur. Geçen haftaki yazımda özellikle günümüz çocuklarının ‘mekanik algı’ düzeylerine dikkat çekmiştim. Peki, empatik çocuklar yetiştirmek için neler yapılmalıdır?

Başkalarının zor anlarını fark edin

Anne-babaların empatik olması çocuklar için de rehber niteliğindedir. Sürekli ah vah etmeden uygun tepkiler ve faydalı davranışlarla duyarlılığınızı gösterin. Yeri geldiğinde bir evcil hayvana, yeri geldiğinde yeşil bir bitkiye gösterdiğiniz ‘şefkat’ çocuğun o duyguyu tanımlayıp anlamasında yardımcı olacaktır. En önemlisi ise onun bilinçaltına bunlar eklenecek, günü geldiğinde de açığa çıkaracaktır. Etrafı kirletmekten ekolojik unsurlara kadar birçok konuda gösterdiğiniz uygun tepkiler çocuğun ‘‘benim dışımda da bir dünya var” algısını kuvvetlendirir.

Teknolojinin getirdiği uyarsızlaşmaya dikkat!

Çocukların şiddet, ölüm, kan, yaralanma gibi travmatik diyebileceğimiz konularda tekrar tekrar konuşmaları ve düşünmeleri bir süre sonra duyarsızlığı getirir. Bu sebeple haberler dahil olmak üzere ‘‘bunlar hayatta normal” gibi bir yaklaşım doğru olmayıp ‘‘hayatın parçası ancak normal değil” şeklinde yaklaşım daha uygun olacaktır. Bilgisayar oyunları, görüntüler çok tekrar ederse çocuk bir süre sonra daha duyarsız hale gelecektir.

Evrensel değerleri öğretin

Çocuklar günlük hayatta hızlı bir döngüde hayatlarına devam ederler. Hele hele okula başladıktan sonra, ders ve sınav döngüsü onları birçok konuda dikkat etmeleri gereken konularda geri plana iter. Bu süreçte treni kaçırmamak çok önemlidir. Çünkü aynen anne sütünün ilk iki yılda alınması gibi çocukların beyin gelişiminin çok hızlı olduğu bu yıllarda duygusal merkezin çalıştırılması gerekir. Bu hücrelerdeki değişiklikler hemen her yönüyle olumlu bir süreç oluşturacaktır. Günlük hayatın akışı içinde doğruluk, yardımlaşma, başkalarını düşünme, hak ve sınırlara dikkat etme, yalan söylememek, aldatmama gibi birçok değerin yaşanması ve akış içinde vurgu yapılması gerekmektedir. Bu vurgular çocuğu düzeltme tarzında değil tam tersi doğru davranışı ön plana çıkarma ve pozitif vurgu önemlidir.

Mağdurlara gereken hassasiyeti gösterin

Destek gereken gruplara gereken hassasiyetin gösterilmesi önemlidir. En başta kendi çocuğunuza empati kurun ancak bu empati çok fazla olursa çocuk çok bencil ve duyarsız hale gelebilir. Yeri geldiğinde ilgi, destek ve empatinin çok kıymetli olduğunu vurgulamak istiyorum. Gösterilen ‘şefkat’ duygusu çocuğun duygusal zekâsı için çok önemli bir destek sağlayacaktır.

Sonuç olarak teknoloji ile zehirlenmeden, doğa ile iç içe, yeri geldiğinde bitki ve hayvanlarla temas edebilecek, başkalarına yardım ve desteği gösterecek, günlük hayattaki bakış açısı ile duyarlılığını artıracak, eğitimin içeriğindeki ‘insana sevgi ve saygı’ unsurunu içselleştirecek nesillere ihtiyacımız var.

Osman Abalı- meydan gazetesi

Related Posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.